با توجه به تجربه اینجانب از برگزاری دوره های قبلی، توصیه می کنم کسانی که ثبت نام می کنند حداقل واجد مهارتهای اولیه استفاده از کامپیوتر، سیستم عامل و کاربرد نرم افزارهای عمومی باشند. اطلاعاتی که برگزارکننده اعلام کرده است بدینقرار است:

آشنایی با نشر الکترونیکی
زمانهای برگزاری :
۱-   ۲۲ شهریور ۱۳۸۹
مدرس: محمود بابایی

توضیحات دروه:
-آشنایی با فناوریهای نوین نشر الکترونیکی -آشنایی با نرم افزارهای رایانه ای نشر در محیطOnline و Offline – کسب مهارت در تولید محتوای الکترونیکی در نشر محیط وب.
برای اطلاعات بیشتر از شرایط  و ثبت نام به این نشانی مراجعه نمایید: http://edu.irandoc.ac.ir
_________________________________________
2- کارگاه آموزشی « کاربرد نشر دیجیتال در روابط عمومی الکترونیک ». این هم اطلاعات مربوط به این کارگاه آموزشی از سایت « کارگزار روابط عمومی »، برگزارکننده کارگاه آموزشی:
نشر دیجیتالی در روابط عمومی الکترونیکی
زمان های برگزاری:   ۱ دی ۱۳۸۹
مدرس: محمود بابایی

توضیحات دروه:
جایگاه نشر الکترونیکی در روابط عمومی الکترونیکی: کاربرد امکانات محیط سایبر در روابط عمومی الکترونیکی
نشانی برای اطلاعات بیشتر و ثبت نام: http://www.iranpr.org/docs/hamidenotghi1.HTM

براساس آخرین آمار رسمی شرکت فناوری اطلاعات ایران ، تعداد کاربران اینترنت در ایران ۲۵ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر است که ۴۰۰ هزار نفر از آنها به اینترنت پرسرعت دسترسی دارند.  رشد آمار استفاده از اینترنت در ایران، موجب ملحق شدن تعداد بیشتری از شهروندان به فضای مجازی شده و با تعامل در این محیط، هم تأثیر می‌گذارند و هم تأثیر می‌پذیرند.  بطور طبیعی، عمده کاربران اینترنت، اقشار تحصیلکرده، دانشجویان و دانش‌آموزان هستند که تأثیرپذیری آنان از محیط سایبر، در بلند مدت آثار عینی خود را در مقیاسی وسیعتر نشان می‌دهد.

اکنون فناوریهای اطلاعاتی و ارتباطی، با اثرگذاری بر ابعاد گوناگون ارتباطات، موجب پیدایش پدیده‌ای به نام «فرهنگ سایبر» شده است. در فضای فرهنگی سایبر، الگوهای نوین گفتمانی شکل گرفته است که دامنه و ماهیت آن ناشناخته مانده است. در این فضا، به نوعی، موضوع ایجاد فضای کاملاً شخصی، به چالش کشیدن افکار و اندیشه‌ها، نضج گرفتن پاره فرهنگهای مجازی، تعامل بین‌فرهنگی، و قواعد گفتمانی مبتنی بر ارزشهای فرهنگ سایبر مطرح است .

پیدایش مفاهیم و پدیده‌هایی چون قدرت سایبری(Cyber Power)، سایبورگ(Cyborg)، سایبر دموکراسی (cyber democracy)، سایبرفیمینیسم(cyber feminism)، روانشناسی سایبر(cyber physiology)، کافه سایبر (cyber cafe)، روابط سایبری (cyber relationships)، گفتمان سایبر (cyberdiscourse) و  سایبر پانک (cyberpunk) از پیامدهای ایفای نقش فضای سایبر در این حوزه است که‌ آشکار شدن  آثار اجتماعی چنین تعاملاتی، در یک پروسه دراز مدت، دور از انتظار نیست؛ چرا که فضای مجازی به موازات فضای واقعی زندگی و به عنوان جزئی از آن و با ماهیتی متفاوت موجودیت یافته است.

کنشگران، علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نیز از اینترنت برای پیشبرد راهبردها و بسط الگوهای گفتمانی مورد نظر خود، از فضای سایبر سود می‌جویند. این مهم در چهارچوب وبلاگستان و شبکه‌های اجتماعی محیط سایبر انجام می‌شود.

این باور وجود دارد که غیر قابل تطبیق بودن آنچه در فضای سایبر می‌گذرد با با واقعیتِ بیرونی(واقعی) و وجود فاصله زیاد بین آنها، امری خطرناک بوده و پیامدهای زیانباری را به دنبال دارد. روشن نبودنِ انواع، ابعاد، الگوها، میزان پایداری ، حوزه‌های گفتمانی، و  ماهیت گفتمانهای فضای سایبر، از یک سو، و ساز وکارهایی که اینترنت در خدمت این گفتمانها قرار می‌دهد، از سوی دیگر، موجب ناشناخته ‌ماندن ماهیت گفتمانها و  فقدان دسترسی به نقشه روشنی از این فضا خواهد شد.

به واقع، هم گفتمانهای رایج در فضای سایبر و هم سازوکارها و ابزار اینترنتیِ  آن، در ایجاد و توسعه و شکل دادن به دانش سهیم هستند. ابعاد تأثیر اینترنت  شکل‌گیری، توسعه گفتمان در فضای مجازی ایران ناشناخته است و هویت و الگوهای این نوع گفتمانها نیز ناشناخته مانده است. با  فقدان تبیینی روشن از الگوهای گفتمان کنونی فضای سایبری ایران، در آینده نیز نمی‌توان سیر تحولات گفتمانی و تکوین آنها را در این محیط رصد کرد.

۱- دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی، برای درس  «اصول نشر و آموزش الکترونیکی» می توانند از فصلهای «چهارم»، «ششم»، «هشتم» و «سیزدهم» کتاب به عنوان متن درسی استفاده کنند؛ اگر چه بخشی از فصل «هشتم»را (مهارتهای مورد نیاز برای یادگیری الکترونیکی) بصورت کپی در اختیار دارند یا می توانند از همین سایت آنرا دریافت کنند. با این حال در تهیه کتاب کاملا مختارند و نسخه ای از آن نیز در اختیار کتابخانه دانشکده قرار خواهم داد تا کسی متحمل هزینه ناخواسته نشود.

۲- این کتاب متن اصلی درس «یادگیری الکترونیکی»دانشجویان دانشکده مهندسی برق و الکترونیک دانشگاه تهران است و نکته های مهم و اصلی آن در کلاس مطرح شده است. پرسشهای  آزمون نهایی (که تحلیلی است) نیز با استناد به همین مطالب خواهد بود. نسخه ای نیز به کتابخانه این دانشکده اهدا می شود.

به هر حال، به گفته ناشر، از روز چهارشنبه ۸ اردیبهشت ۱۳۸۹ این کتاب به قیمت ۵۰۰۰۰ ریال، در کتابفروشیهای زیر عرضه می شود:

۱- کتابفروشی طهوری- خیابان انقلاب – روبروی دانشگاه تهران

۲- کتابفروشی آگاه- خیابان انقلاب- روبروی دبیرخانه دانشگاه تهران

۳- نشر چاپار- خیابان ولیعصر- بالاتر از خیابان زرتشت- روبروی پمپ بنزین- کوچه نوربخش- پلاک ۴۰- تلفن: ۸۸۸۹۹۶۸۰

انتشار الکترونیکی منابع و اسناد دولتی و بخش خصوصی در محیط الکترونیکی اگرچه گامی مثبت در جهت تسهیل در اطلاع رسانی و دستیابی کاربران به اطلاعات مورد نیاز است، اما تبیین سیاستها و تدوین نوعی دستورالعمل و سازوکار ملی برای انتشار آنها ضرورت دارد(۱). فراخوان ملی برای تدوین سیاستهای انتشار اطلاعات در محیط الکترونیکی، شاید راهکاری مناسب برای رسیدن به این هدفی باشد. چنین اقدامی نیازمند هماهنگی و همراهی سازمانها و مراکز ذیربط است و از عهده یک دانشگاه  با پشتیبانی چند سازمان غیرمرتبط، خارج است؛ عزم ملی می طلبد.

۱- چه بسا چنین کاری متولی داشته (مانند شورایعالی اطلاع رسانی و..) و چنین فراخوانهایی هم انجام گرفته،  دوستانی که اطلاع دارند، مرا در کسب اطلاعات بیشتر یاری کنند.

۱- از میراث ادب فارسی:

مردم طوس، شیخ ابوسعید را برای ایراد خطابه دعوت کرده بودند. چون ازدحام مردم زیاد بود، متصدی مراسم ندا داد که :خدایش بیامرزد که هرکسی از آنجا که هست یک گام فراتر آید و شیخ پس از آن بر منبر شد و پس از نثار درود بر پیامبر، گفت: اصل کلام را این مرد گفت«… هرکسی از آنجا که هست یک گام فراتر نهد» والسلام. سخن دیگری نگفت و از جایگاه سخن پایین آمد.

اسراراتوحید: فی مقامات الشیخ ابوسعید. محمد بن منور، ص. ۲۵۵

۲- از مردی که «ابوذر» و «ربذه» را دوست داشت:

شگفتا از این آدمی! چه اعجوبه ای است: اگر هزار ها سال در زیر بمباران تبلیغات یکنواخت و یک جهت و مستمرش گیرند و تلاش کنند که قطره ای نیز از ابر دیگر و آبی دیگر بر سرش نبارد، تا وی نسل اندر نسل در زیر بارش این دروغ بروید و بپرورد و به برگ و بار نشیند، هنگام ثمر که می رسد، با وزش نخستین نسیم اسفندی، رسیدن بوی حیات آفرین بهاری، گلی که بر شاخش می روید، گل حقیقت است؛ آن چنان که با هیچ حساب و کتاب ظاهری جور در نمی آید.
دکتر علی شریعتی. مجموعه آثار، جلد۲۹، ص. ۴۹۶

۳- نوروزنامه!

اگر اول نوروز به یکشنبه افتد: صاحب آن سال ستاره (شمس) باشد. کار پادشاهان و بزرگان نیکو باشد و فراخی نعمت و ارزانی بود اما سباع و دزد بسیار شود و باران و تگرگ بسیار بارد و غله و میوه فراوان باشد و مردمان را از یکدیگر خیر و منفعت رسد و تابستان آن گرم و زمستانش معتدل باشد و رغبت مردم به علم و دانش و تعلیم و تربیت زیاد گردد و حال معلمان و استادان خوش شود و روییدنی ها به ثمر رسند و کار دیم و دیم کاران نیکو بود و بزرگان و دولتمندان را خوش گذرد و غرور و تکبر و مناعت در میان فقرا زیاد گردد و کارهای بزرگ انجام شود و امر غریب در عالم به ظهور رسد و طاغی و یاغی اندک باشند و حال سلطان و رعایا نیکو باشد.

جعفر شهری. تهران قدیم جلد چهارم، ص. ۵۲

۴- از شیخ بهایی:

در میکده، دوش زاهدی دیدم مست         تسبیح بگردن و صراحی در دست

گفتم زچه در میکده جا کردی؟ گفت       از میکده هم بسوی حق راهی هست

تاریخ ادبیات ایران. دکتر ذبیح الله صفا، جلد ۵/۲ ص. ۱۰۴۶

۵- دور رویه تمدن غرب :

«تمدن غرب» دو رویه دارد: دانش، فناوری و نواندیشی در حوزه های گوناگون پزشکی، صنعتی، شیمی، فیزک، ریاضی، حقوق، تاریخ و… یک رویه تمدن غرب است(رویه دانش و کارشناسی). مردم سایر نقاط جهان، به رغم نیازمندی بدین دستاوردها ( که شاید خود نیز در تکامل آن سهم داشته اند) از دسترسی واقعی بدان محرومند. رویه دیگر این تمدن، استعمار و بهره کشی است که در سیر تاریخی خود، شکلهای گوناگونی به خود گرفته است؛ از حضور مستقیم در سرزمینهای دیگر و غارت مستقیم ثروت و بهره کشی از بومیان گرفته تا شکل استعمار نو(رویه استعماری).

تاکنون، کسی چون مرحوم دکتر عبدالهادی حائری به دیده ژرف به این مقوله ننگریسته و تحلیل کارشناسی از این مقوله ارائه نداداست. ایشان در کتاب پر ارج خود با عنوان «نخستین رویارویی اندیشه گران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب»، به واکاوی و تحلیل رفتار کنشگران صحنه سیاسی و اجتماعی ایران در سده اخیر پرداخته و زوایای پنهان بسیاری را آشکار کرده است.

۶- برابر نهادن برای واژگان بیگانه:

زکریای رازی الکل را کشف کرد، همه دنیا هنوز پس از هزار سال کشف وی را به همان نامی که او نهاده، می شناسند. کوششی هم برای معادل یابی آن نکرده اند. چرا ما باید سعی کنیم مصنوعات دیگران را به نام دیگری بنامیم و اصرار بر معادل یابی فارسی داشته باشیم؟ این مفهوم سخن آقای «دکتر عباس منظرپور» در کتاب خواندنی«در کوچه و خیابان» است. ایشان استفاده از اصل این واژگان را لازمه پویایی زبان می داند.

حقیقتاً با دشواری بزرگی در کاربرد واژگان بیگانه روبرو هستیم. گاه معادلهایی ارائه می شود که نامأنوس تر از اصل واژه بیگانه است. مانند آنچه چندی پیش، درمورد استفاده از واژه «پاس ور» به جای «پلیس» پیشنهاد شد (که البته با واکنش فرهنگستان زبان فازسی، منتفی شد). حاشیه ای که می توان به سخن دکتر منظرپور زد این است که «محدوده» کاربرد واژگان اصلی کجاست؟ آیا در باره سایر زبانها (به جر انگلیسی) نیز باید چنین اصراری وجود داشته باشد؟ آیا برابر نهادن بر یک واژه بیگانه اصل است و رایج کردن کاربرد رسمی آن، یا پذیرش عامه مردم؟

با اینکه در محیطهای آموزشی نیز به دلیل استناد فراوان به یافته های علمی سایر ملل، استفاده از اصل واژاگان بیگانه اجتناب ناپذیر است، آیا می توان حوزه کاربرد معادلهای رسمی فرهنگستان را محدود به استفاده رسمی در مکاتبات اداری کرد یا باید به فکر چاره ای دیگر بود؟ چاره ای که نه فقط بنا به ملاحظات زبانشناسانه، بلکه جنبه های مردم شناسی و اجتماعی را نیز مورد توجه قرار داده باشد.

۷-مفهوم فضای سایبر:

استفاده از مفهموم فضای سایبر کم و بیش رایج است. برخی آنرا معادل اینترنت و حتی وب می دانند و برخی نیز مفهموم اصلی آنرا دریافته اند. گروه نخست خیلی بیراه نمی گویند، فضای سایبر شامل اینترنت و وب هم می شود اما فضای سایبر، مفهومی فراگیرتر است. بدون وارد شدن به عرصه بحث ریشه واژگانی، باید بگویم، فضای سایبر یعنی اینترنت بعلاوه فضای ذهنی و روانی کنش گران و تعامل آنان با شبکه های موجود در محیط اینترنت. فضایی که تجسم خاصی در ذهن افراد پیدا می کند که الزاما با فضای واقعی یکسان نیست. روشنتر بگویم، فضای سایبر، حاصل تعامل انسان و تکنولوژی اینترنت و روابط شبکه ای است که با واسطه ابزار نوین تکنولوژی  شکل می گیرد.

به نظر می رسد انتخابگری انسان، مطلق نیست.شرایط زمان، شیوه زیستن و سبک زندگی، ابزار زیست او را تغییر می دهد و او در جبر این حرکت خواسته و ناخواسته، گرفتار می شود. اندیشه ورزی انسان و انتخابگری او نیز به مقاومت یا انعطاف پذیری او در این حرکت جاری زمان سنجیده می شود. چرا ودر چه مواردی باید با تغییرهمراه بود و در چه مواردی باید مقاومت کرد. گاهی تشخیص نادرست این دو مقوله سرنوشتهای اسف باری را برای اقوام و ملل رقم زده است.شناخت مقتضیات زمان راز ماندگاری است، چه در حوزه شخصی و چه از جنبه اجتماعی.

انتخابگری، گاهی یک فرصت و بزنگاه تاریخی است. اگر از دست برود یا در انتخابگری اشتباه شود، باید پیامدهای آنرا به جان خرید. هر اشتباهی، هزینه ای دارد. هر چه اشتباه بزرگتر باشد، هزینه آن نیز بیشتر است. «تجربه» گوهر و سرمایه  گرانبها و چراغ راهِ گریزاز « تکرار اشتباه» است. فرموده اند: تجربه برتر از علم است، گویای این نکته ای است. چنین است که خداوند سفارش به مطالعه سیرت و سنت اقوام گذشته و تدبر در احوال آنها را می کند. معنای این سفارش، فقط پراختن به جنبه باستانشاسی یا مطالعه تاریخ کهن نیست (اگر چه می تواند باشد) مطالعه امروز و دیروز خودمان، پدرانمان و… است.

فرزند زمان خویش بودن، امری خردمندانه و لازمه ماندگاری حیات شخصی و اجتماعی است… و این به معنی لجاجت بی ثمر یا سر تسلیم فرود آوردن در برابر شرایط یا هر نوع تجدد و نوگرایی کورکورانه نیست.

۲- فناوریهای نوین اطلاعاتی و ارتباطی، متعلق به یک ملت در محدوده جغرافیایی خاص نیست؛ دستاورد و ثمره میراث علمی همه بشریت است. به نوعی همه تمدنها و ملل، در مرحله ای، در به ثمر رسیدن آن سهیم بوده اند. اگر مشکلی در استفاده از آن هست، وجود تفاوتهای فرهنگی و نوع نگاه به پدیده های نوین است. نادیده گرفتن یا قهر با این دستاوردهای بشر، نشان از جهل و غفلت دارد.

۳- افراط و تفریط در اتکای به فناوریهای نوین، بدون توجه به مجموع شرایط، از جمله قاعده هزینه-فایده، می تواند پیامدهای فرهنگی زیانباری به دنبال داشته باشد. هر چیز را به جای خویش نهادن. مطلق گرایی در این عرصه، نشان عدم بلوغ فکری است و آدمی را به یک «میرزا فتحعلی آخوندزاده» تبدیل می کند که شیفتگی اش به کعبه غرب، او را به مالیخولیای سنت ستیزی مبتلا کرد.

شرح بیشتر بماند برای فرصتی دیگر………

آیا نشر الکترونیکی نیاز به مهارتهای خاصی دارد؟

نشر الکترونیکی اقدامی است برای تولید و انتشار محتوا در قالبی که بتواند به واسطه رایانه شناسایی و پردازش شده و در اختیار کاربر نهایی قرار گیرد. چنین اقدامی نه تنها نیاز به مهارتهای فنی مرتبط با رایانه دارد، بلکه به لحاظ ارتباطی که با کاربر و چگونگی استفاده از سند الکترونیکی دارد، نیازمند مهارتهایی چون: مدیریت محتوا، رفتار اطلاع‌یابی کاربر، شناخت فضای ذهنی و روانی فضای سایبر، مخاطب‌شناسی، و مانند آنها است. نشر الکترونیکی را

می‌توان در دو سطح مورد توجه قرار داد: سطح حرفه‌ای، مانند آنچه که در دانشگاهها، سازمانها، مؤسسه‌های نشر و توزیع و شرکتهای بزرگ جریان دارد و  نیازمند تشکیل تیمی از متخصصین حوزه‌های فنی، موضوعی، هنری، روانشناسی و اطلاع‌رسانی است؛ سطح نیازهای روزمره(آماتوری)، که معطوف به نیازهای شخصی، شغلی، و آموزشی است و از ابعاد آنچنان وسیعی برخوردار نیست که مستلزم سرمایه‌گذاری مالی و نیروی انسانی قابل توجه باشد، که در چنین سطحی، اساساً چنین امکانی وجود دارد.

هنگامی که از آموزش مهارتهای نشر الکترونیکی سحن می‌گوییم، باید نگاه خود را نسبت به این دو سطح از فعالیت روشن کنیم. آیا ما از مهارتهایی سخن می‌گوییم که در سطوح حرفه‌ای نشر الکترونیکی کاربرد دارد یا نیازهای شخصی و روزمره کاربران عادی را مورد توجه قرار می‌دهد؟ آیا آموزش مهارتها در این دو سطح، متفاوت است؟ آیا ماهیت نشر الکترونیکی را می‌توان درجه‌بندی کرد؟ شاید با مثالی بتوان موضوع را روشن‌تر بیان کرد: نویسندگی یک هنر – مهارت است. یک نویسنده ماهر، ملاحظات ادبی، نگارشی، سبک نوشتاری، دستورزبانی، و… را  در نوشتن مورد توجه قرار می‌دهد. انتظار خواننده اثر نویسنده ماهر این است که چنین قواعدی در اثر رعایت شده و دارای کمترین نقص باشد. اما، آیا این بدین معنی است که برای رفع نیازهای شخصی روزمره، تحصیلی، و شغلی، کسی اقدام به نوشتن با رعایت قواعد حداقلی نکند؟ یا نوشتن با مهارت کامل، یا هیچ؟ روشن است که چنین اتفاقی روی نداده و نخواهد داد و آثاری توسط همین مبتدیان  به نگارش در آمده که با همه نواقصش، پیام خود را به مخاطب منتقل می‌کند. اگرچه همین مبتدیان نیز با آموزش می‌توانند به سطح مهارت بالاتری ارتقاء یابند و آثار بهتری خلق کنند.

کدام مهارتها؟

تکیه بحث ما در «مهارتهای مورد نیاز برای نشر الکترونیکی» کاربران عام و آماتورهستند. بر این باور هستیم که آموزش مهارتهای اولیه نشر الکترونیکی می‌تواند به غنای آثار آنها و در نتیجه بهبود محتوای انتشار یافته توسط آنان شود و کسانی را نیز ترغیب به استفاده از این امکان فناوری نوین اطلاعاتی بنماید.  برای نیل به چنین مقصودی  باید محورهای زیر به خوبی تبیین گردد:

۱- محیط الکترونیکی چه ویژگیهایی دارد؟

۲- مفاهیم و اصطلاحات حوزه نشر الکترونیکی

۳- انواع محیطهای نشر الکترونیکی (محیط درونخطی- برونخطی و ایستا – پویا)

۴- سند الکترونیکی  و قالبهای آن

۵- مهارتهای نرم‌افزاری برای تولید و تبدیل قالبهای الکترونیکی سند متنی، تصویری، صوتی و چندرسانه‌ای

۶- مهارت استفاده از وبلاگها، نرم‌افزارهای مدیریت محتوا و پروتکلهای نرم‌افزاری

۷- مهارتهای طراحی،تعیین ساختار سند و رابط کاربر

۸- مدیریت انتشار سند الکترونیکی

مقاله «مهارتهای نشر الکترونیکی» با تکیه بر محورهای گفته شده مراحل نهایی ویرایش را می‌گذراند و امید است بتوانم در اولین فرصت ممکن آنرا منتشر سازم. با این قید که ممکن است برای انتشار در نشریات چاپی در نوبت قرار گیرد و تأخیر آن از اختیار من خارج است. اما به هر حال، پس از آماده شدن، نسخه الکترونیکی آنرا در اختیار دانشجویان قرار خواهم داد.

 در این درس، نخست مباحث بنیادی دریادگیری از راه دور و یادگیری الکترونیکی و ویژگیها، مزایا و معایب آنها، و تفاوتهای یادگیری الکترونیکی با یادگیری چهره به چهره تبیین می‌گردد. همچنین، مهارتهای مورد نیاز برای استفاده از محیط الکترونیکی برای یادگیری، انواع محتوای الکترونیکی، و الگوهای رفتار در محیط الکترونیکی مورد بحث قرار می‌گیرد.

هدف درس
۱- از یادگیری الکترونیکی و محیط الکترونیکی و تفاوت آن با یادگیری سنتی؛
۲- تشریح عواملی که بر یادگیری الکترونیکی مؤثر هستند؛
۳-  آشنایی بامهارتهای مورد نیاز برای یادگیری الکترونیکی؛
۴- آشنا ساختن فراگیران  با فناوریهای یادگیری الکترونیکی به منظور کسب مهارت در استفاده از محیط یادگیری الکترونیکی در محیط وب.

سرفصلهای درس
●کلیات
   – نگاهی به نظریه‌های یادگیری
   – یادیگیری از راه‌دور
  – تعاریف و مفاهیم یادگیری الکترونیکی
● آشنایی با محیطهای یادگیری الکترونیکی و فناوریهای مرتبط
● مزایا و معایب یادگیری الکترونیکی
● تعامل در محیط درونخطی
● مهارتهای مورد نیاز برای استفاده از یادگیری الکترونیکی
● اقتصاد یادگیری الکترونیکی
● مدیریت سیستم یادگیری الکترونیکی(کلیات)
● ارزشیابی در یادگیری الکترونیکی
● حق نشر و یادگیری الکترونیکی
● نرم‌افزارهای یادگیری الکترونیکی

 شیوة ارزشیابی: آزمون نهایی ۱۲ نمره، گزارش تحقیق ۶ نمره، نقد و بررسی کتاب به زبان انگلیسی ۲ نمره
—————————————————-
موضوع جلسات

جلسه اول: تعاریف، نظریه‌ها و الزامهای نظریه‌های یادگیری، درباره یادگیری از راه دور
جلسه‌ دوم: آموزش از راه دور، سابقه در جهان و ایران، انواع آموزش از راه دور
جلسه سوم: یادگیری الکترونیکی: تعاریف، گونه‌ها
جلسه چهارم: مزایای یادگیری الکترونیکی
جلسه پنجم: چالشهای یادگیری الکترونیکی، دیدگاه روزنبرگ
جلسه ششم: چالشهای یادگیری الکترونیکی دیدگاه دریفوس
جلسه هفتم: فناوریهای اطلاعاتی و یادگیری الکترونیکی: انتخاب فناوری، استانداردها، چالشها
جلسه هفتم: نقش عوامل فرهنگی در یادگیری الکترونیکی
جلسه هشتم: تعامل در یادگیری الکترونیکی (۱)
جلسه نهم: تعامل در یادگیری الکترونیکی (۲): همزمانی و ناهمزمانی
جلسه دهم تا پانزدهم: فراهم‌سازی و تولید محتوا برای یادگیری الکترونیکی: کلیا،ت قالبهای انتشار محتوا، معیارهای اساسی در تولید نسخه الکترونیکی
جلسه شانزدهم تا هیجدهم: مهارتهای مورد نیاز برای یادگیری الکترونیکی:  کلیات، مهارتهای مربیان/ استادان؛ مهارتهای یادگیرندگان: مهارتهای زبانی، موضوعی، مطالعاتی، مدیریت زمان، نوشتاری، و فنی
جلسه نوزدهم: سواد اطلاعاتی و یادگیری الکترونیکی
جلسه بیستم تا بیست و دوم: منابع پشتیبانی از یادگیری الکترونیکی: ارتباطات(مرکز تلفن)، فناوری دسترسی، بهینه‌سازی
جلسه بیست و سوم: منابع پشتیبانی از یادگیری الکترونیکی: کتابخانه دیجیتالی.
جلسه بیست و چهارم : اقتصاد یادگیری الکترونیکی:  عوامل مؤثر بر هزینه‌ها، انتخاب فناوری
جلسه بیست و پنجم تا بیست و هفتم: مدیریت سیستم یادگیری الکترونیکی؛ تفاوت با سیستم سنتی، مدیریت تیمهای متخصص پشتیبانی، مدیریت و بهره برداری از امکانات، امنیت سیستم
جلسه بیست و هشتم: ارزشیابی در یادگیری الکترونیکی: دلایل ارزشیابی، ابزارها، انواع ارزشیابی،
جلسه بیست و نهم و سی‌ام: حق انتشار و حقوق مالکیت فکری در یادگیری الکترونیکی: کلیات، سابق و تعاریف، مقررات مربوط به حقوق انتشار (کپی رایت)
جلسه سی‌و یکم: نرم‌افزارهای یادگیری الکترونیکی: پرسشهای اساسی
جلسه سی‌و دوم: پرسش و پاسخ

  (از جلسه بیستم به بعد، نیمی از زمان کلاس به ارائه گزارش گروهها اختصاص می‌یابد)

منابع اصلی درس:

• بابائی، محمود(۱۳۸۸) مقدمه‌ای بر یادگیری الکترونیکی. تهران: پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران و نشر چاپار(در دست انتشار).

● Carliner, Saul (2003) An Overview of Online Learning. HRD PRESS, INC.

● Mason, Robin and Rennie, Frank  (۲۰۰۶) E-Learning Key Concepts. Routledge.

———————————————————–

سایر منابع درس مراجعه:

۱- بابائی، محمود.(۱۳۸۲) نشر الکترونیکی. تهران: پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران

۲-  بابائی، محمود؛ علیدوستی، سیروس(۱۳۸۵) الگوی تولید نسخه الکترونیکی مدارک. تهران: پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران.

۳- بابائی، محمود(۱۳۸۵)  مهارتهای مورد نیاز برای یادگیری مبتنی بر وب(مقاله). فصلنامه مدیریت اطلاعات، دوره اول شماره ۳-۴، ۱۳۸۵٫ صص. ۱۰۵-۱۲۳

1. Anderson, Terry & Elloumi, Fathi (editors). (2009)Theory and Practice of Online Learning. University of British Columbia Press
2. Ching,  Hsianghoo Steve (2006) Elearning And Digital Publishing. Springer.
3. Inoue, Yukiko(2007) Online Education For Lifelong Learning. Information Science Publishing.
4. Johnson, Kay & Magusin, Elaine (2005)Exploring The Digital Library: A Guide For Online Teaching And Learning: A Guide for Online Teaching and Learning . Jossey-Bass Inc Pub.
5. Piskurich, George M.(2003) Getting The Most From Online Learning – A Learner’s Guide.Pfeiffer.
6. Ruth Colvin Clark • Richard E. Mayer(2008).e-Learning and the Science of Instruction. USA. John Wiley
7. Watkins, Ayan (2005). 75 E-learning Activities. USA: Pfeiffer.(printed format)

 اساس طبقه‌بندی علوم بر مبنای ماهیت، موضوع وگوناگونی  روش‌شناسی آنها است. نزد عوام، معمول است که هنگام سخن گفتن از رشته‌های علوم پیش از هر چیز، موضوع آن مورد توجه قرار می‌گیرد. اندیشمندان و پژوهشگران به خوبی می‌دانند که افزون  بر موضوع، روش‌شناسی جایگاه خاصی در رشته‌های علوم دارد و هر رشته نیز دارای  الزامات روش‌شناسی است که بسیار متفاوت با دیگر رشته‌ها است. شاید در بدو امر به همه شیوه‌های کنکاش در علوم، «روش علمی» اطلاق شود؛ اما روش علمی کلی است. قیاس و استقرا هر کدام روشی برای پژوهش در علوم هستند اما فارغ از تعاریف کاربردی و فنی، نمی‌توان به پژوهش در علم پرداخت. روشهای پژوهش در علوم انسانی، با روشهای علوم فنی و مهندسی، علوم پایه و پزشکی متفاوت است. شاید در مواردی همپوشانی داشته باشند اما، نباید ماهیت متفاوت پژوهش در این رشته‌ها را نادیده گرفت.

گاهی نادیده گرفتن سرشت این تفاوتها، موجب سوء تفاهم برای برخی از دانشجویان می‌شود! این «عده» تصور می‌کنند شأن برخی از رشته‌ها به دلیل ارزشگذاری‌های اجتماعی، از برخی دیگر والاتر است. در جامعه ما وقتی لقب «دکتر»به کسی اطلاق می‌شود، عموماً مردم تصور «پزشک بودن» را در ذهن دارند. گاه باید برای توضیح این نکات برای مردم،  کلی انرژی صرف کرد! این ارزشگذاری اجتماعی را نمی‌توان منکر شد.

اما، چرا  برخی دوستان تحصیل‌کرده دچار خبط‌هایی می‌شوند که انتظارش نمی‌رود؟ گویا تا کنون سخنی از طبقه‌بندی علوم و روش‌شناسی آنها به گوششان نخورده است. تصورشان این است که جایگاه هر رشته بستگی به دیدگاه مردم دارد و نه معیارها و شاخصهای علوم. در جهان علم، رشته‌ای فراتر ورشته‌ای فروتر نداریم؛ ممکن است نیازهای جامعه و ضرورتها،  برخی تخصصها را مهمت‌تر بشمارد و برای آنها ارزش  احترام بیشتری قایل شود اما، بر اساس معیارهای، هر رشته علمی جایگاه ویژه خود را دارد و اگر بدیلی برای آن وجود داشت، اساساً به وجود نمی‌آمد.